Opłata reklamowa — jak jest liczona i kto ją płaci

Czym jest opłata reklamowa

Opłata reklamowa to danina lokalna, którą rada gminy może wprowadzić własną uchwałą od nośników reklamowych widocznych z przestrzeni publicznej na terenie danej gminy. Wprowadzenie takiej opłaty jest decyzją fakultatywną — część gmin z niej korzysta, inne nie.

Opłata reklamowa bywa wprowadzana razem z uchwałą krajobrazową albo niezależnie od niej — to dwa odrębne narzędzia, choć często dotyczą tych samych nośników i tej samej gminy.

Sam fakt, że gmina uchwaliła zasady estetyki reklam, nie oznacza więc automatycznie, że pobiera też od nich opłatę — i odwrotnie, opłata może obowiązywać nawet tam, gdzie gmina nie wprowadziła odrębnych wymogów wizualnych dla nośników.

Kto podlega opłacie

Zwykle obowiązek zapłaty spoczywa na właścicielu nieruchomości, na której umieszczono nośnik reklamowy, albo na podmiocie faktycznie władającym tą nieruchomością — niekoniecznie na firmie, której reklama jest eksponowana, jeśli to inny podmiot jest właścicielem gruntu lub budynku.

W praktyce oznacza to, że warto ustalić w umowie najmu czy dzierżawy, kto ponosi koszt opłaty reklamowej za nośnik umieszczony na wynajmowanej nieruchomości, żeby uniknąć sporu po otrzymaniu decyzji z gminy.

Przy nośnikach umieszczonych na gruncie oddanym w dzierżawę pod baner czy tablicę reklamową dobrze jest też ustalić, czy stroną postępowania wobec gminy jest właściciel gruntu, czy dzierżawca faktycznie eksploatujący nośnik — praktyka bywa różna.

Z czego zwykle składa się opłata

Konstrukcja opłaty reklamowej w większości gmin, które ją wprowadziły, opiera się na dwóch elementach: części stałej, naliczanej niezależnie od wielkości nośnika, oraz części zmiennej, zależnej od powierzchni reklamy. Dokładne zasady wyliczenia obu składników ustala każda gmina osobno w swojej uchwale.

Nie da się więc podać jednego uniwersalnego wzoru — wysokość opłaty dla konkretnego nośnika zależy wyłącznie od uchwały obowiązującej w danej gminie i trzeba ją sprawdzić indywidualnie.

Co wpływa na wysokość opłaty

Poza samą powierzchnią nośnika na wysokość opłaty może wpływać strefa, w której się on znajduje — np. odmienne zasady dla centrum miasta i dla peryferii, jeśli gmina wprowadziła takie zróżnicowanie w swojej uchwale. Znaczenie ma też to, czy nośnik kwalifikuje się jako reklama w rozumieniu lokalnych przepisów, a nie jako szyld informacyjny zwolniony z opłaty.

Dlatego dwa wizualnie podobne nośniki w różnych częściach tej samej gminy albo w dwóch sąsiednich gminach mogą podlegać zupełnie innym opłatom.

Niektóre gminy różnicują też zasady w zależności od tego, czy nośnik jest podświetlony, czy nie, traktując podświetlenie jako element zwiększający ekspozycję reklamy w przestrzeni publicznej. To kolejny powód, dla którego nie da się przenieść zasad z jednej gminy na drugą bez sprawdzenia lokalnej uchwały, nawet jeśli oba miasta sąsiadują ze sobą i mają zbliżoną wielkość.

• powierzchnia nośnika reklamowego
• strefa lub lokalizacja w granicach gminy
• kwalifikacja nośnika jako reklama, a nie szyld
• liczba nośników należących do jednego podmiotu

Opłata reklamowa a inne obciążenia

Opłata reklamowa to inna kategoria niż podatek od nieruchomości, który dotyczy samej nieruchomości czy budowli, a nie treści reklamowej na niej umieszczonej — oba obciążenia mogą występować równolegle i dotyczyć tego samego obiektu z różnych powodów.

To także coś innego niż sankcja administracyjna za nielegalny nośnik — opłata reklamowa dotyczy reklam umieszczonych zgodnie z przepisami, podczas gdy sankcja jest konsekwencją naruszenia zasad. Nie należy więc traktować jej jako formy zalegalizowania nośnika postawionego niezgodnie z przepisami.

Warto też odróżnić opłatę reklamową od ewentualnej opłaty za zajęcie pasa drogowego, jeśli nośnik znajduje się przy drodze publicznej — to trzecia, odrębna kategoria należności, naliczana przez zarządcę drogi, a nie przez referat podatkowy urzędu gminy.

Jak zwykle wygląda procedura naliczenia

Procedura zwykle wymaga przedłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji dotyczącej posiadanych nośników reklamowych do właściwego urzędu gminy, na podstawie której organ podatkowy nalicza wysokość opłaty. Wzór deklaracji i szczegółowy tryb ustala uchwała danej gminy.

Zmiana liczby, wielkości lub lokalizacji nośników zwykle wymaga zgłoszenia aktualizującego wcześniej przedłożoną deklarację — warto to zrobić na bieżąco, żeby uniknąć rozbieżności między stanem faktycznym a naliczoną opłatą.

Podobnie demontaż nośnika warto zgłosić od razu, a nie dopiero przy okazji kolejnej korespondencji z urzędem — dopóki zgłoszenie aktualizujące nie trafi do gminy, opłata może być nadal naliczana tak, jakby nośnik wciąż istniał.

Gdzie sprawdzić zasady dla konkretnej gminy

Informację o tym, czy dana gmina wprowadziła opłatę reklamową i jak dokładnie jest ona liczona, znajdziesz w uchwale opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu gminy, w dziale podatków i opłat lokalnych. W razie wątpliwości warto zapytać bezpośrednio referat podatkowy urzędu.

Dla firm posiadających nośniki w kilku gminach jednocześnie pomocne bywa prowadzenie własnego rejestru lokalizacji wraz z informacją, w której gminie obowiązuje opłata reklamowa i kiedy składano tam ostatnią deklarację — ułatwia to pilnowanie terminów bez konieczności każdorazowego sprawdzania od nowa.

Warto też pamiętać, że uchwały wprowadzające lub zmieniające opłatę reklamową bywają aktualizowane, dlatego jednorazowe sprawdzenie zasad przy montażu nośnika nie zwalnia z okresowego potwierdzania, czy stawki i sposób naliczania nie uległy zmianie w kolejnych latach — najlepiej przy okazji corocznego przeglądu formalności związanych z prowadzoną działalnością, tak samo jak sprawdza się terminy przeglądów technicznych samych nośników.