Jakie nośniki mają sens dla apteki lub przychodni
Podstawą jest czytelny kaseton lub szyld przy wejściu, w aptekach tradycyjnie kojarzony z symbolem krzyża, a w przychodniach — z nazwą placówki i zakresem świadczonych usług.
Wewnątrz kluczowe jest oznakowanie prowadzące pacjenta: recepcja lub rejestracja, numeracja gabinetów, oznaczenia stref oczekiwania oraz tabliczki informacyjne o godzinach przyjęć poszczególnych specjalistów.
W większych przychodniach z wieloma poradniami specjalistycznymi dodatkowo przydaje się oznakowanie poziomu lub skrzydła budynku już od wejścia głównego, co pozwala pacjentowi ograniczyć liczbę pytań kierowanych do personelu rejestracji.
Zakres potrzebnego oznakowania zależy też od wielkości placówki — niewielka apteka osiedlowa ma prostsze potrzeby niż duża przychodnia wielospecjalistyczna z kilkunastoma gabinetami rozmieszczonymi na kilku piętrach.
- kaseton lub szyld przy wejściu, czytelny z ulicy
- oznakowanie rejestracji lub recepcji
- numeracja i oznaczenia gabinetów
- oznakowanie dla osób z niepełnosprawnościami
- tabliczki informacyjne (godziny przyjęć, dyżury)
- oznakowanie parkingu, jeśli placówka go posiada
Dostępność i czytelność dla różnych grup pacjentów
Placówki medyczne odwiedzają osoby w różnym wieku i o różnej sprawności, dlatego oznakowanie kierunkowe i informacyjne powinno być proste, kontrastowe i uzupełnione piktogramami tam, gdzie to możliwe.
Szczególną uwagę warto poświęcić dojściu dla osób z niepełnosprawnościami oraz osób starszych — czytelne oznaczenia wejścia, windy czy toalety dostosowanej ułatwiają samodzielne poruszanie się po placówce.
Warto też ograniczyć liczbę jednocześnie prezentowanych komunikatów przy wejściu — nadmiar informacji na jednej tablicy bywa trudniejszy do przyswojenia niż kilka osobnych, uporządkowanych tematycznie oznaczeń.
W placówkach przyjmujących dzieci lub osoby starsze warto dodatkowo rozważyć większy kontrast kolorystyczny i prostsze piktogramy niż standardowo stosowane, ponieważ obie te grupy mogą mieć obniżoną ostrość widzenia lub trudność w odczytywaniu drobnego druku.
Regulacje dotyczące reklamy aptek
Reklama działalności aptek podlega w Polsce odrębnym ograniczeniom wynikającym z prawa farmaceutycznego, dotyczącym między innymi sposobu informowania o produktach leczniczych i usługach farmaceutycznych.
Ze względu na zmienność i szczegółowość tych przepisów, treść i formę oznakowania warto przed realizacją skonsultować z osobą znającą aktualny stan prawny w tym zakresie, a nie opierać się wyłącznie na przyjętych zwyczajowo rozwiązaniach.
Dotyczy to zarówno treści umieszczanej na szyldzie zewnętrznym, jak i materiałów informacyjnych wewnątrz apteki — w razie wątpliwości bezpieczniej jest ograniczyć treść do informacji neutralnych niż ryzykować niezgodność z obowiązującymi przepisami.
W przypadku przychodni i gabinetów specjalistycznych obowiązują z kolei odrębne zasady dotyczące informowania o zakresie udzielanych świadczeń, dlatego treść tabliczek i szyldów warto również konsultować z osobą znającą przepisy właściwe dla danego rodzaju działalności medycznej.
Placówki czynne całodobowo lub w trybie dyżurów
Część aptek i przychodni działa w trybie dyżurów nocnych lub świątecznych, co sprawia, że podświetlenie szyldu oraz czytelna informacja o aktualnych godzinach i dyżurach mają praktyczne znaczenie dla pacjentów szukających pomocy poza standardowymi godzinami.
Warto zaplanować miejsce na łatwo wymienialną informację o dyżurach — na przykład w formie planszy z wymiennym harmonogramem — zamiast każdorazowo zamawiać nowy element stały.
Jeśli placówka bierze udział w miejskim systemie dyżurów, warto też sprawdzić, czy taki system nie narzuca dodatkowo określonego wzoru lub miejsca umieszczenia informacji o dyżurze, ujednoliconego dla wszystkich uczestniczących placówek.
Warto też rozważyć dodatkowe oznaczenie dzwonka lub okienka nocnego, jeśli placówka je posiada — jednoznaczne wskazanie, gdzie i jak zgłosić się poza standardowymi godzinami otwarcia, ogranicza niepewność pacjentów szukających pomocy w nietypowych porach.
Bezpieczeństwo i oznakowanie ewakuacyjne
Placówki medyczne, zwłaszcza większe przychodnie, podlegają wymogom dotyczącym oznakowania ewakuacyjnego i informacji bezpieczeństwa, których zakres warto ustalić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych właściwym dla danego obiektu.
Oznakowanie to powinno współistnieć z systemem wayfinding tak, by w sytuacji awaryjnej pacjenci mogli szybko zidentyfikować drogę ewakuacyjną, niezależnie od standardowego oznakowania gabinetów.
Warto też pamiętać o okresowej weryfikacji czytelności takiego oznakowania — blaknięcie piktogramów świetlnych czy zasłonięcie znaku przez inny element wyposażenia może pozostać niezauważone aż do kontroli lub realnej sytuacji awaryjnej.
W placówkach z poczekalnią dla większej liczby pacjentów jednocześnie warto też upewnić się, że oznaczenia dróg ewakuacyjnych są widoczne z każdego miejsca siedzącego, a nie tylko od strony wejścia głównego.
Na co zwrócić uwagę przed zamówieniem
Przed zleceniem oznakowania apteki warto zweryfikować u prawnika lub w samorządzie zawodowym aktualne zasady dotyczące dopuszczalnej treści i formy reklamy, aby uniknąć konieczności demontażu już zamontowanego elementu.
W przypadku przychodni istotne jest zaplanowanie systemu oznaczeń z myślą o wygodzie pacjenta — od wejścia, przez rejestrację, po konkretny gabinet — oraz uwzględnienie potrzeb osób starszych i z niepełnosprawnościami.
Dobrze jest też ustalić z wykonawcą, jak w kolejnych latach będzie aktualizowana numeracja gabinetów lub lista specjalistów, tak aby zmiana organizacyjna nie wymagała wymiany całego systemu oznakowania.
Etapy realizacji i współpraca z wykonawcą
Realizację nowego oznakowania apteki lub przychodni warto rozpocząć od ustalenia z wykonawcą, które elementy podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów branżowych, a które można kształtować swobodnie, na przykład kolorystykę wnętrza czy materiał tabliczek.
W placówkach czynnych codziennie dobrze jest zaplanować montaż w porach o mniejszym ruchu pacjentów, a w przypadku prac wymagających czasowego zamknięcia części wejścia — odpowiednio wcześniej poinformować o tym w widocznym miejscu.
Po zakończeniu realizacji warto sprawdzić czytelność oznakowania z perspektywy pacjenta poruszającego się po raz pierwszy po placówce, najlepiej z udziałem osoby niezwiązanej na co dzień z jej funkcjonowaniem.
Warto też ustalić z personelem rejestracji, jak zgłaszać ewentualne uwagi do czytelności oznakowania w kolejnych tygodniach po wdrożeniu — to pracownicy pierwszego kontaktu najszybciej zauważają miejsca, w których pacjenci się gubią.
Najczęstsze pytania
Czy szyld apteki może zawierać dowolną treść reklamową?
Nie — reklama aptek podlega odrębnym ograniczeniom wynikającym z prawa farmaceutycznego, dlatego treść i formę szyldu warto przed realizacją skonsultować z osobą znającą aktualne przepisy w tym zakresie.
Jak oznaczyć przychodnię, żeby pacjenci łatwo trafili do właściwego gabinetu?
Warto zaplanować spójny system: czytelne oznakowanie wejścia i rejestracji, a następnie konsekwentną numerację gabinetów i oznaczenia kierunkowe w korytarzach.
Czy apteka dyżurująca musi inaczej oznaczać godziny otwarcia?
Warto przewidzieć łatwo wymienialną informację o dyżurach, na przykład planszę z wymiennym harmonogramem, aby aktualizacja godzin nie wymagała każdorazowo nowego elementu stałego.
Kto odpowiada za oznakowanie ewakuacyjne w przychodni?
Zakres i formę oznakowania ewakuacyjnego warto ustalić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych właściwym dla danego typu i wielkości placówki.